Od kilkunastu
lat Budda jest gwiazdą popkultury, a jego cytaty pojawiają się niemal
wszędzie. Niestety co najmniej połowa z nich nigdy nie została
wypowiedziana przez Buddę i jest sprzeczna z jego naukami. Czego
tak naprawdę nauczał ten żyjący 2500 lat temu mędrzec? Poznaj 7
najważniejszych nauk Buddy.
W lutym tego roku spędziłem dwa
niezapomniane tygodnie w Laosie. Razem z Marysią zamieszkaliśmy w Luang
Prabang, malowniczym miasteczku położonym nad rzeką Mekong.
Jedną z charakterystycznych cech tego miejsca byli wszechobecni mnisi
buddyjscy, którzy swoimi pomarańczowymi szatami rozświetlali zielone
uliczki o każdej porze dnia.

Buddyzm praktykuje aż 66% mieszkańców Laosu (pozostałe 34% to głównie tradycyjne religie plemienne).
Pobyt w tym kraju był dla mnie okazją do obcowania z ludźmi,
którzy od dziecka praktykują filozofię buddyzmu. Chciałbym tu zaznaczyć,
że nie wychodzę z założenia, że ta filozofia jest jedynym
i najważniejszym źródłem mądrości. Równie dużo inspiracji czerpię z prac
zachodnich filozofów. Jednak buddyzm jest mi szczególnie bliski, bo
to w dużej mierze system terapeutyczny. Nauki Buddy to zestaw
psychologicznych wskazówek, które dotyczą przede wszystkim natury
ludzkiego umysłu.
Wiele osób odrzuca buddyzm ze względu na całą tą kolorową otoczkę,
zwyczaje i rytuały, która tworzą wokół tej filozofii religijny klimat.
Jednak te barwne tradycje powstawały dopiero po śmierci Buddy i były
tylko i wyłącznie dodatkiem do jego nauk. Tak samo jak tradycje
w religii chrześcijańskiej, miały one pomóc ludziom praktykować to, co
leży u podstaw danej filozofii.
Odkrywając buddyzm w wydaniu laotańczyków z ciekawością podróżnika
podziwiałem piękne świątynie, kolorowe stroje i wieczorne chóry mnichów.
Nie było to jednak dla mnie niczym więcej niż turystyczną ciekawostką -
oddzielam bowiem nauki Buddy od wszystkiego, co je otacza.
Inspirując się jego słowami skupiam się na samym przekazie,
który często stanowi dla mnie zupełnie nową perspektywę na to, co się
dzieje w ludzkim umyśle.

Oto więc nadarzyła się okazja na odświeżenie mojego zainteresowania
buddyzmem w tym pięknym, odległym kraju. Postanowiłem przebić się
przez te wszystkie popkulturowe zniekształcenia nauk Buddy po to, aby
dotrzeć do istoty jego słów.
Na dobry początek podzielę się z Tobą 5 cytatami, które choć ładnie
brzmią i często niosą w sobie wartościową mądrość, nigdy nie zostały
wypowiedziane przez Buddę we własnej osobie (a zwykle to właśnie mu są
przypisywane):
"Umysł jest wszystkim. Stajesz się tym, co myślisz."
"Każdy człowiek jest autorem swojego zdrowia lub choroby."
"W konfrontacji między strumieniem i skałą strumień zawsze wygrywa; nie poprzez siłę, ale poprzez wytrwałość."
"Gdybyśmy mogli zrozumieć cud pojedynczego kwiata, zrozumielibyśmy cały Wszechświat."
"Sekret zdrowia
dla umysłu i ciała to nie opłakiwać przeszłości, nie martwić się
o przyszłość lub oczekiwać problemów, ale żyć mądrze w chwili obecnej."
Jeśli chcesz poznać więcej takich cytatów zajrzyj na świetnego bloga
Fake Buddha Quotes, który wytrwale wymienia fałszywe cytaty i wymienia dowody na ich nieprawdziwość.
W tym artykule przedstawię Ci esencję mądrości, którą Budda starał się przekazać ludziom 2500 lat temu.
To 7 prostych lekcji, nad którym warto zastanowić się przez kilka
chwil. Głęboko zrozumiane i wprowadzone w życie mogą okazać się dla
Ciebie sposobem na osiągnięcie wewnętrznego spokoju i wzbogacenie tego,
jak doświadczasz swojej codzienności. Wybór najważniejszych myśli
i koncepcji jest oczywiście czysto subiektywny. Pominąłem tutaj kilka
kluczowych idei z bardzo prostego powodu - ich wyjaśnienie wymagałoby
stworzenia co najmniej kilku długich artykułów.
Moim źródłem była między innymi książka “What the Buddha taught”
autorstwa mnicha Walpola Rahula. Dla osób zainteresowanych buddyzmem
to pozycja obowiązkowa - autor sięga do samych źródeł i pokazuje
istotę nauk Buddy.
Oto 7 najważniejszych lekcji Buddy:
1. Karma to prawo przyczyny i skutku.
Karma jest jednym z najbardziej błędnie rozumianych praw,
wykorzystywanych w kulturze masowej na wiele różnych sposobów. Jednak
niezależnie od tego, jak atrakcyjnie brzmi idea, że to co robisz,
w jakiś magiczny sposób wróci do Ciebie w tym (lub w następnym) życiu -
nie ma zbyt wiele wspólnego z tym, czego nauczał Budda.
Karma to prawo przyczyny i skutku w odniesieniu do działań jednostki.
Każdy Twój czyn ma swoje konsekwencje, zarówno w świecie wewnętrznym,
jak i zewnętrznym. Najbardziej dotkliwe są konsekwencje,
których doświadczysz w samym sobie.
Przykładowo, “złe” czyny tylko pogłębiają nasze destrukcyjne wzorce
zachowań między innymi poprzez powstające w ten sposób poczucie winy
czy strach przed konsekwencjami. Wszystko, co robimy ma określony wpływ
na nasz świat wewnętrzny i każdym naszym działaniem tworzymy naszą
rzeczywistość.
2. Nie polegaj na doktrynach.
Buddyzm jest filozofią antyautorytatywną - podkreśla wagę naszego
zaufania do siebie i uczy samodzielności w myśleniu i odkrywaniu swojej
własnej prawdy.
Budda odradzał jakiekolwiek poleganie na autorytetach, księgach,
doktrynach oraz nakazach i zakazach. Istotą zdobywania mądrości jest
refleksja nad wszystkim, czego doświadczamy. Obserwowanie siebie pozwala
nam zrozumieć naturę naszego umysłu, emocji i zachowań.
3. “Ja” i dusza nie istnieje.
Dla wielu może być to zaskakujące, ale Budda nauczał, że wewnętrzne,
“prawdziwe Ja” oraz dusza nie istnieją. Jednym z podstawowych praw
natury jest zmienność i tak samo jak każda inna istota, my pod to prawo
podlegamy.
Nasze ciało i nasza psychika to zbiór setek procesów, które nigdy się
nie zatrzymują. Nie ma więc w nas żadnej stałego, niezmiennego tworu,
który można odkryć i poznać. Nasza wewnętrzna natura jest raczej zbiorem
pewnych cech i tendencji (które powoli, ale stale się zmieniają), a nie
ukrytym głęboko w podświadomości wewnętrznym “Ja”.
4. Nie zwalczysz nienawiści nienawiścią.
Prowadzenie wojny, której celem jest zaprowadzenie pokoju jest
absurdalnym pomysłem. Budda nauczał, że nienawiść można pokonać
tylko i wyłącznie miłością.
Ludzie czynią zło z powodu strachu, cierpienia lub ignoracji. Dlatego
jeśli będziesz walczył o pokój, tylko wzmocnisz problem, potęgując ich
strach, cierpienie lub chęć zemsty. Spojrzenie na swojego wroga
z akceptacją i miłością jest dla większości nas czymś niemal niemożliwym
do osiągnięcia, ale jest to postawa, która czyni cuda.
5. Podziały istnieją tylko w naszych głowach.
Granice krajów, rasa i kolor skóry to podziały, które zostały
stworzone przez nasz umysł. Identyfikujemy się z krajem, w którym się
urodziliśmy oceniając mieszkańców pozostałych krajów jako “obcych”.
Jednak poza tymi podziałami wszyscy należymy do tego samego gatunku,
mamy te same problemy i te same wyzwania przed nami stoją.
Ocenianie ludzi oddziela Cię od nich i oddala od poczucia jedności,
które w nowoczesnym świecie powinno być podstawą współczucia i zdrowej
współpracy.
6. Spokój i szczęście wymagają dyscypliny.
Budda twierdził, że aby osiągnąć szczęście i spokój wewnętrzny musimy
nauczyć się panować nad swoim umysłem. Zgodnie z jego naukami
najlepszym sposobem na uzdrowienie swojego umysłu była regularna
praktyka medytacji. Dzięki niej możemy bowiem uwolnić się
od destrukcyjnych mentalnych programów, które trzymały nas z daleka
od naturalnie spokojnego umysłu.
Jednak dla realnych efektów wymagana jest dyscyplina. Nasze mentalne
nawyki są z nami od wielu lat i aby się od nich uwolnić, potrzebujemy
regularnego treningu uważności.
7. Źródłem cierpienia jest przywiązanie.
"Źródłem cierpienia jest przywiązanie" to jeden
z prawdziwych cytatów Buddy. Jak już wcześniej wspomniałem, często on
podkreślał, że wszystko w świecie natury jest zmienne.
Ludzie mają jednak tendencję do przywiązywania się do obrazu siebie,
innych ludzi i rzeczy materialnych. Zakładamy, że to co mamy teraz i to
kim jesteśmy teraz, już na zawsze będzie takie samo. Zaspokajamy w ten
sposób naszą potrzebę bezpieczeństwa i unikamy strachu przed nieznanym.
Jednak rzeczywistość zawsze nam przypomni, że nasze przywiązanie jest
sprzeczne z naturą rzeczywistości. Prędzej czy później my się zmienimy,
nasi bliscy również się zmienią lub od nas odejdą, a rzeczy materialne
przestaną być ładne lub się zniszczą. Za każdym razem, gdy to się
stanie, my będziemy cierpieć - nadal utrzymując w głowie obraz,
do którego byliśmy przywiązani i pragnąć, aby wszystko było po staremu.
Dlatego pozbyć się wszelkiego przywiązania oznacza pozbyć się
cierpienia (choć nie jest to takie proste, jak mogłoby się wydawać).
To już wszystkie autentyczne nauki Buddy, którymi chciałem się z Tobą
podzielić. Które z nich trafiają do Ciebie najbardziej i dlaczego? Daj
znać w komentarzach.
A na deser - 6 cytatów, które faktycznie są słowami Buddy. Możesz ich
śmiało używać na swoich społecznościowych profilach, nikt nie zarzuci
Ci oszustwa! :-)
"Jakiekolwiek
święte słowa przeczytasz, jakkolwiek dużo ich wypowiesz, jakie dobro
będą one czynić jeśli nie będziesz działać w zgodzie z nimi?"
"Lepsze niż tysiąc pustych słów, jest jedno słowo, które przynosi pokój."
"Łatwo jest zobaczyć wady innych, ale trudno jest ujrzeć swoje wady."
"Jeśli cokolwiek jest warte robienia, rób to z całym swoim sercem."
"Zdrowie jest największym darem, zadowolenie jest największym bogactwem."
"Ucisz
wściekłego człowieka miłością. Ucisz człowieka ze złymi intencjami
życzliwością. Ucisz skąpca hojnością. Ucisz kłamcę prawdą."
http://michalpasterski.pl/2016/04/7-najwazniejszych-lekcji-buddy/